Kapel H. Maria der Engelen

Historie

Centraal op de begraafplaats stond oorspronkelijk een neo-romaanse kapel van architect H.J. van den Brink. De slappe grond was er de oorzaak van dat deze kapel in 1963 vervangen moest worden. Op de oude fundamenten verrees een modern gebouw in de vorm van een tent en met een klok in de nok naar ontwerp van de bekende Rotterdamse architect Harry Nefkens. Rond de millenniumwisseling stond ook deze kapel op instorten. Architecte Francine Houben van architectenbureau Mecanoo uit Delft kreeg de opdracht om een derde kapel te ontwerpen op een nieuwe fundering.

Het was voor haar een bijzondere opdracht. Zij ontwierp de kapel vanuit een visioen: “De kapel wordt onderdeel van een route, die zelf weer onderdeel van een ceremonie is. Een ceremonie van stilstaan, reflectie en vervolgens weer doorgaan, als symbool van het leven dat doorgaat. Ik wil géén doodlopende kapel.” De routing van de kapel is gebaseerd op het vertrouwen in de voortgang van het (nieuwe) leven. Je draagt de overledene de kapel binnen, hebt een moment van bezinning in een rustige, meditatieve ruimte en verlaat de kapel in een doorgaande beweging.

De ruimte heeft een organische vorm: een continue gebogen wand, zeventig centimeter opgetild van de grond. De wand heeft een intense kleur blauw. Erop is door de architecte in zilver een tekst uit het Requiem aangebracht in verschillende talen: ‘in paradisum deducant te angeli / de engelen mogen u begeleiden naar het paradijs’. Het dak zweeft als een gebogen vel papier boven de ruimte. Via een opening in het plafond valt een bundel daglicht in de kapel. Deze wordt extra geaccentueerd als er wierook brandt. Tegen de zilveren wand achter het altaar hangt de polyptiek ‘Uitnodiging tot Opstanding’ van de Vlaamse kunstenaar Mark Dekoninck. Vijf ‘luiken’ worden gevormd door een reeks portretten met kleuren die verlopen van donker naar licht. De gezichten richten zich van beneden naar boven en tot slot rekt de hals zich uit, is de kin omhoog en de blik gericht op het hemelse. Een verticale, abstracte kolom onderbreekt de portrettengalerij. Hierin heeft de kunstenaar zijn ‘Uitnodiging tot Opstanding’ verbeeld.

De kapel wil geborgenheid scheppen en uitnodigen tot de stilte die nodig is om de gedachten te focussen op de herinnering aan een overledene. Dit gebeurt tijdens de tientallen uitvaartvieringen die in deze kapel plaatsvinden. De overledene is dan voor het laatst nog fysiek aanwezig in de kist op de baar en temidden van brandende kaarsen.

Ook individuele bezoekers worden geraakt door de vormgeving en inrichting van de kapel. Iedereen kan op elk moment van de dag binnenlopen, want de deur van de kapel staat altijd open.

Tekening van de eerste kapel uit 1869 en daarnaast de tweede kapel, die in 1963 gebouwd werd naar ontwerp van Ir. Harry Nefkens.
De derde kapel H. Maria der Engelen, gebouwd in 2001 naar ontwerp van Francine Houben van Mecanoo Architecten, bij dag en avond.
Interieur kapel.
Transitroute door de kapel. De overledene wordt de kapel binnengedragen door de entreedeur. In de kapel is een moment van bezinning in een rustige, meditatieve ruimte. Daarna verlaat de overledene de kapel in een doorgaande beweging via de tegenoverliggende deur om vervolgens in het graf te worden bijgezet of om te worden gecremeerd.